Özet (Resmî Çerçeve)
Define arama, 2863 sayılı Kanun ve Define Arama Yönetmeliği kapsamında izinle yürütülür. Başvurular, arama yapılacak yerin bağlı olduğu mülki amire yapılır ve süreç müze müdürlüğü denetiminde yürütülür. Ruhsat 1 yıl geçerlidir; fiilî arama süresi en çok 1 aydır (bir defa, en çok 1 ay uzatılabilir). 2020 güncellemesiyle saha 50 m² ve derinlik 10 m sınırındadır. Su altında define araması yapılmaz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; resmî başvuru ve süreçlerde ilgili Müdürlük/Kurul talimatları esas alınır.
Nereden ve Nasıl Başvurulur?
- Başvuru mercii: Arama yapılacak yerin bağlı olduğu mülki amirlik (Valilik/Kaymakamlık). (KVMGM SSS ve Yönetmelik)
- Ön kontrol: Mülki amirlik, alanın 2863/6 kapsamındaki korunması gerekli taşınmaz, sit alanı veya mezarlık olup olmadığını en yakın Müze Müdürlüğüne tespit ettirir.
- Uygun bulunursa: Müze Müdürlüğü define arama ruhsatını düzenler ve sahadaki çalışmayı görevliler eşliğinde yürütür.
KVMGM’nin bir sayfasında doğrudan müze müdürlüğüne dilekçe ifadesi de geçer; uygulamada başvuru mülki amirlik üzerinden ilerler, süreç müze tarafından yürütülür.
Gerekli Belgeler (Yönetmelik Md. 7)
- 1/500 ölçekli tesviye-kot çizimleri olan harita/kroki (İl Bayındırlık Müdürlüğü tasdikli)
- Ev benzeri yerlerde ada–parsel–çap numarasını gösteren vaziyet planı
- Uzaktan/yakından net fotoğraflar (farklı yönlerden)
- Alan mülkiyetli ise: gerçek kişilerden noter tasdikli muvafakatname, tüzel kişilerden yetkili organ yazısı
- Dilekçe metni: İl/ilçe/bucak/köy/mahalle/sokak/ev no; alanın ekili–dikili–meskûn/gayrimeskûn, tapulu/tapusuz olduğu ve kime ait olduğu; arama maksadı açıkça yazılır.
Alan ve Süre Sınırları
- Alan: En fazla 50 m² (2020 değişikliği). Harita/krokide işaretlenmelidir.
- Derinlik: En fazla 10 m. Su altında arama yasaktır.
- Ruhsat süresi: 1 yıl.
- Arama süresi: Aralıksız en çok 1 ay; hava/tabii afet nedeniyle tamamlanamazsa bir defa, en çok 1 ay uzatılabilir.
Masraflar & Teminat
- Görevli yevmiyeleri ve yol: Müze ihtisas elemanları ve ilgili kurum temsilcilerinin yevmiye/yol masrafları arayıcı tarafından ödenir.
- Zarar–eski hâle getirme masrafları: Tespiti müzece yapılır; arayıcı sorumludur.
- Teminat: 492 sayılı Kanun’daki define ruhsat harcının 100 katı kadar teminat aramadan önce kamu bankasına, müze adına yatırılır; artan kısım iade edilir.
Buluntu ve Paylaşım
Bulunan definenin değeri Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. Hazine arazisi: %50 arayıcıya. Özel/tüzel mülkiyet: %40 arayıcıya + %10 malike. Kültür ve tabiat varlığı tespitinde arama derhal durdurulur; üzerinde hak iddia edilemez.
Adım Adım Hızlı Başvuru Planı
- Alanı belirleyip Md.7 belgelerini hazırlayın (harita/kroki, fotoğraf, muvafakat).
- Dilekçeyi yazın (adres, nitelik, mülkiyet, amaç).
- Mülki amirliğe başvurun; inceleme için müze görevlendirilir.
- Uygunluk sonrası masraf/teminat ödemelerini yapın.
- Müze gözetiminde saha çalışmasını gerçekleştirin (en çok 1 ay, kayıt altına alınır).
İzinli Çalışmalar İçin Ekipman Önerileri
- VLF Dedektörler — ayrım ve küçük hedef hassasiyeti.
- Alan Tarama — geniş alan ön taraması.
- Yer Altı Görüntüleme — yapı/boşluk analizi (metal ayrımı değildir).
- OKM Detectors — ileri seviye görüntüleme çözümleri.
İhtiyaç–arazi–bütçe üçlüsüne göre en uygun kombinasyonu birlikte belirleyelim.
Sık Sorulanlar
Başvuruyu nereye yapıyorum?
Arama yapılacak yerin bağlı olduğu mülki amirliğe (Valilik/Kaymakamlık) dilekçe ve Yönetmelik Md.7 ekleriyle başvurulur; süreç Müze Müdürlüğü gözetiminde yürür.
Alan ve derinlik sınırı nedir?
En fazla 50 m² ve 10 m derinlik; su altında define araması yapılamaz.
Hangi belgeler gerekiyor?
1/500 tasdikli harita/kroki (veya vaziyet planı), fotoğraflar, sahipli yerlerde noter muvafakat, dilekçede adres–nitelik–mülkiyet–amaç bilgileri.
Masraf ve teminat var mı?
Görevli yevmiye/yol giderleri arayıcıya aittir. Teminat tutarı, define ruhsat harcının 100 katıdır; kamu bankasına, müze adına yatırılır.
Buluntu olursa pay dağılımı nasıl?
Hazine arazisinde %50 arayıcıya; özel/tüzel mülkiyette %40 arayıcı + %10 malike verilir.
